Share on facebook
Share on twitter
Share on skype
Share on whatsapp
Share on print
Share on email

Η Ουκρανία μεταξύ πολέμου και ειρήνης

Η πτώση του Ντεμπάλτσεβο καταστρέφει τις ελπίδες για στρατιωτική επιβολή στους αντάρτες του Ντονμπάς. Μετά από έναν χρόνο πανωλεθρίας, οι Ουκρανοί ηγέτες αναγκάστηκαν να αποδεχθούν τις νέες συμφωνίες του Μινσκ. Όμως η προοπτική μιας σταθερής πολιτικής λύσης, που θα βασίζεται στον σεβασμό των μειονοτήτων και στον διάλογο με τη Μόσχα, μοιάζει ακόμη πολύ μακρινή.

Καθώς τον Ιανουάριο ο πόλεμος στην ανατολική Ουκρανία αποκτούσε ξανά επιθετικό χαρακτήρα, η δεύτερη συμφωνία του Μινσκ παρουσιάστηκε ως ο καρπός διπλωματικών προσπαθειών που ανελήφθησαν κάτω από ακραίες συνθήκες. Χρειάστηκε όλο το βάρος του γαλλογερμανικού ζεύγους προκειμένου να προσφερθεί μια νέα ευκαιρία για ειρήνευση. O υπαινιγμός εκ μέρους της Ουάσιγκτον, στις αρχές Φεβρουαρίου, για ενδεχόμενη προμήθεια προηγμένου οπλισμού στους Ουκρανούς, οδήγησε το Παρίσι και το Βερολίνο να αναλάβουν πρωτοβουλία σε ανώτατο επίπεδο, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος στρατιωτικής κλιμάκωσης με τη Ρωσία.

Απαιτήθηκαν περίπου δεκαέξι ώρες διαπραγματεύσεων μεταξύ των εκπροσώπων του «νορμανδικού σχήματος» (1) ‒τον Γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ, τη Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ, τον Ουκρανό πρωθυπουργό Πιοτρ Ποροσένκο και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, που συναντήθηκαν στις 12 Φεβρουαρίου στην πρωτεύουσα της Λευκορωσίας‒ προκειμένου να καταλήξουν σε συμβιβασμό. Περιλαμβάνοντας δεκατρία σημεία, καθώς και ένα συμπληρωματικό υπόμνημα, η Συμφωνία του Μινσκ 2 στη βάση της παραμένει παρεμφερής με τη Συμφωνία του Μινσκ 1, που υπογράφηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 2014 από τους εκπροσώπους της Ρωσίας, της Ουκρανίας και των αυτοανακηρυχθεισών δημοκρατιών (2).

Το έγγραφο προβλέπει αφ’ ενός, την επιβολή και τους όρους εφαρμογής μιας κατάπαυσης πυρός μέσα στις ημέρες που ακολουθούν την υπογραφή του· αφ’ ετέρου, προβλέπει πολιτικά μέτρα που σκοπό έχουν τη διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας (δεν γίνεται μνεία στην Κριμαία), μέσα από την αποκατάσταση της λειτουργίας των κρατικών υπηρεσιών και μια συνταγματική αναθεώρηση που ως κύριο διακύβευμά της έχει τη διοικητική αποκέντρωση.

Οι Ευρωπαίοι κοπίασαν προκειμένου να αποκαταστήσουν με τη Ρωσία έναν διάλογο που είχε παραμεληθεί για υπερβολικά μεγάλο χρονικό διάστημα. Οι σημερινές δυσκολίες έχουν τις ρίζες τους σε μια παρατεταμένη απουσία συντονισμού απέναντι στις προκλήσεις που τίθενται από τις χώρες της «κοινής γειτονίας» (Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Λευκορωσία, Γεωργία, Μολδαβία, Ουκρανία), προκλήσεις που η ουκρανική κρίση απλώς εμβάθυνε. Τον Μάιο του 2009, η Ευρωπαϊκή Ένωση εγκαινίασε την ανατολική συνεργασία της με πρωτοβουλία της Πολωνίας και της Σουηδίας, δύο χωρών που ιστορικά διατηρούν ακανθώδεις σχέσεις με τη Ρωσία.

Η συνεργασία έπρεπε σε εύθετο χρόνο τη συγκρότηση μιας ζώνης ελεύθερων συναλλαγών από τα τέλη του 2015 (3), αποκλείοντας κάθε άλλη μορφή συμφωνίας με τη Μόσχα, η οποία ωστόσο με αυτά τα κράτη μοιράζεται ένα σύστημα ζωτικών εμπορικών κανόνων και σχέσεων (4). Απέναντι σε αυτήν την πρωτοβουλία, το Κρεμλίνο έβαλε μπροστά την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, στην οποία η Ουκρανία θα αποτελούσε το στοιχείο-κλειδί (5). Η Ρωσία ανησυχεί για το γεγονός ότι χώρες με τις οποίες μοιράζεται κοινή ιστορική διαδρομή προσεγγίζουν το στρατηγικό σχέδιο του ΝΑΤΟ ενώ διαμορφώνονται οικονομικά σύμφωνα με το καλούπι που προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση. Γι’ αυτό και διεκδίκησε μια «ζώνη προνομιακών συμφερόντων», την οποία οι Ευρωπαίοι και οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να της αναγνωρίσουν. Ανατολικός γείτονας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και «κοντινός ξένος» της Ρωσίας, η Ουκρανία βρέθηκε στην καρδιά μιας γεωπολιτικής διελκυστίνδας που αφύπνισε την πόλωση μεταξύ των ανατολικών και των δυτικών περιφερειών της.

Υπό την απειλή συντριβής

Ο αγώνας για επιρροή έστρωσε τον δρόμο σε μια κρίση, η όξυνση της οποίας οδήγησε στον πόλεμο στο Ντονμπάς (6). Η ένταση είναι δύσκολο πλέον να αποκλιμακωθεί. Παρ’ όλο που Ευρωπαίοι και Αμερικανοί δεν μπορούν να ξεχάσουν τη διά της ισχύος προσάρτηση της Κριμαίας στις 18 Μαρτίου του 2014 ‒η οποία πυροδότησε το πρώτο κύμα κυρώσεων‒ η Μόσχα, από την πλευρά της θεωρεί ότι το σημείο χωρίς επιστροφή εντοπίζεται νωρίτερα, στην αλλαγή καθεστώτος της 23ης Φεβρουαρίου 2014. Δύο ημέρες πρωτύτερα, χάρη στη μεσολάβηση των Ευρωπαίων και παρουσία εκπροσώπου της Ρωσίας, ο Βίκτωρ Γιανουκόβιτς και οι ηγέτες της ουκρανικής αντιπολίτευσης είχαν καταλήξει σε ένα έγγραφο για την έξοδο από την κρίση. Προβλέποντας κατά κύριο λόγο την επιστροφή σε κοινοβουλευτικό καθεστώς, καθώς και την πρόωρη εκλογή προέδρου, η συμφωνία συνυπογράφηκε από τους υπουργούς Εξωτερικών της Γερμανίας και της Πολωνίας, Φραντς-Βάλτερ Σταϊνμάιερ και Ράντοσλαβ Σικόρσκι. Εντούτοις, ήδη την επόμενη ημέρα, ο Γιανουκόβιτς κατέφυγε στη Ρωσία, και έτσι, στις 23 Φεβρουαρίου, ο Αλεξάντρ Τουρσίνοφ, πρόεδρος της Ράντα (του ουκρανικού κοινοβουλίου) ορίστηκε προσωρινός πρόεδρος. Η Ρωσία κατηγορεί τους Ευρωπαίους εγγυητές της συμφωνίας της 21ης Φεβρουαρίου πως όχι μόνο παραιτήθηκαν από την υλοποίησή της, αλλά και πως έδωσαν τη συγκατάθεσή τους σε ένα πραξικόπημα.

Η κρίση εισέρχεται σε αποφασιστική καμπή στις 17 Ιουλίου, όταν ένα πολιτικό αεροσκάφος των μαλαισιανών αερογραμμών καταρρίπτεται πάνω από το Ντονέτσκ. Η τραγωδία πυροδοτεί ένα νέο κύμα κυρώσεων, που αυτή τη φορά αγγίζουν τη ρωσική οικονομία. Τον Αύγουστο, οι ενισχύσεις των «εθελοντών» και η ρωσική βοήθεια διασώζουν τους αυτονομιστές του Ντονέτσκ από μια στρατιωτική πανωλεθρία που έμοιαζε αναπόφευκτη. Η επιτυχία της αντεπίθεσης στην οποία προχώρησαν στη συνέχεια οι εξεγερμένοι των λαϊκών δημοκρατιών του Ντονέτσκ (DNR) και του Λουγκάνσκ (LNR) οδήγησε τα εμπλεκόμενα μέρη να συσκεφθούν στην πρωτεύουσα της Λευκορωσίας και να υιοθετήσουν, στις 5 Σεπτεμβρίου, τις πρώτες συμφωνίες του Μινσκ. Οι εχθροπραξίες όμως κάθε άλλο παρά πάγωσαν, καθώς κανένα στρατόπεδο δεν έμεινε ικανοποιημένο: μια ζώνη στην οποία κατοικούν πέντε εκατομμύρια Ουκρανοί βρισκόταν εκτός της δικαιοδοσίας του Κιέβου, ενώ οι εξεγερμένες περιοχές δεν είχαν οικονομικό μέλλον, ελλείψει πρόσβασης στο λιμάνι της Μαριούπολης, στην Αζοφική Θάλασσα, και ελέγχου του σιδηροδρομικού κόμβου του Ντεμπάλτσεβο, που βρίσκεται στο μέσο της διαδρομής μεταξύ Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ (7). Η απουσία πραγματικού ελέγχου για την τήρηση των συμφωνιών οδήγησε σε νέο γύρο συρράξεων, όλο και πιο έντονων, γύρω από αυτά τα νευραλγικά σημεία, όπως και στο αεροδρόμιο του Ντονέτσκ.

Το Μινσκ 2 είναι το προϊόν των ευρωπαϊκών φόβων, τόσο απέναντι σε μια μείζονα σύγκρουση στην ήπειρο όσο και απέναντι στη στρατιωτική, πολιτική και οικονομική κατάρρευση στα πρόθυρα της οποίας βρίσκεται η Ουκρανία. Υπό την πίεση της επαπειλούμενης συντριβής στο Ντεμπάλτσεβο, όπου κατά τη στιγμή των διαπραγματεύσεων βρίσκονταν περικυκλωμένοι έξι έως οκτώ χιλιάδες Ουκρανοί στρατιώτες, ο Ουκρανός πρόεδρος είχε την επιλογή είτε να συνεχίσει να χάνει τον πόλεμο είτε να υπογράψει το έγγραφο. Στις ώρες που ακολούθησαν, το ΔΝΤ αποδέσμευσε νέα οικονομική βοήθεια, ύψους 17,5 δισ. δολαρίων. Για τη Ρωσία, το Μινσκ 2 ήταν η ευκαιρία να δει να αναγνωρίζεται η διάσπαση της Ουκρανίας κατά μήκος της γραμμής της κατάπαυσης του πυρός στο Ντονέτσκ και η ίδια να παρουσιαστεί ως η μόνη οντότητα που είναι ικανή να πείσει τους εξεγερμένους να δεχθούν συμβιβασμό. Όντας σε θέση να τροποποιεί διαρκώς την ισορροπία των δυνάμεων στα πεδία των συγκρούσεων και έχοντας αποκομίσει ειδικό καθεστώς για τις ανατολικές επαρχίες, η Μόσχα εξασφαλίζει ότι διατηρεί το ένα πόδι στην πόρτα, ώστε να αποφύγει το ενδεχόμενο ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, όπως συμβαίνει στις «παγωμένες συγκρούσεις» της Υπερδνειστερίας και της Γεωργίας.

Ο αντικειμενικός σκοπός της συμφωνίας παραμένει η επιβολή ‒σε κλίμα μέγιστου σκεπτικισμού‒ της διακοπής των εχθροπραξιών. Η διακοπή αυτή δεν θα μπορούσε να διαρκέσει παρά μόνο με την απόσυρση του βαρέος πυροβολικού. Η απόσταση της οπισθοχώρησης θα πρέπει να υπολογιστεί με βάση τη γραμμή του μετώπου της 10ης Φεβρουαρίου 2015 για τον ουκρανικό στρατό και εκείνη της 19ης Σεπτεμβρίου 2014 για τους εξεγερμένους. Η επαλήθευση της επιβολής της κατάπαυσης πυρός και της απόσυρσης των βαρέων όπλων θα πρέπει να βεβαιώνεται από τους παρατηρητές του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ/OSCE), το δυναμικό του οποίου κυμαίνεται από διακόσια πενήντα έως τριακόσια πενήντα άτομα. Οι πιθανότητες επιτυχίας του Μινσκ 2 παραμένουν περιορισμένες, στον βαθμό που κανείς από τους εμπολέμους δεν πέτυχε τους στόχους του: το Κίεβο δεν κατάφερε να αποκαταστήσει την κυριαρχία του στις περιοχές που βρίσκονται στα χέρια των αυτονομιστών· οι εξεγερμένοι δεν κατάφεραν να διασφαλίσουν τον έλεγχο σε επαρκή εδάφη, που να αντιστοιχούν στα ομπλάστ (επαρχίες) του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ, απαραίτητα για τις αυτονομιστικές διεκδικήσεις τους. Εξ ου και ο φόβος, με τις συνθήκες μόλις να έχουν υπογραφεί, για νέες μάχες αυξημένης έντασης γύρω από τη Μαριούπολη.

Η συμφωνία επιπλέον πάσχει εξαιτίας κάποιων διατάξεων που είναι δύσκολο να εφαρμοστούν επί τόπου με συγκεκριμένο τρόπο, αλλά και εξαιτίας της αδυναμίας των μηχανισμών ελέγχου. Είναι αδύνατο να ξεχάσουν την τιμή του αίματος οι στρατιώτες που πολεμούν από τον Σεπτέμβριο για να υπερασπιστούν ή να καταλάβουν λιγότερα από χίλια τετραγωνικά χιλιόμετρα. Επιπροσθέτως, η διάρκεια της κατάπαυσης του πυρός αποτελεί άγνωστο παράγοντα, καθώς στο έγγραφο δεν προβλέπεται καμία αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη. Το οποίο επίσης δεν περιέχει μέτρα για την ανάπτυξη ειρηνευτικής δύναμης, καθώς το ζήτημα της σύνθεσής της θα είχε καταλήξει σε καινούργιες διαφωνίες μεταξύ Ρώσων, Ουκρανών, αυτονομιστών και Ευρωπαίων. Η απόσυρση των ξένων μονάδων, των μισθοφόρων και των «παράνομων ομάδων» από την ουκρανική επικράτεια παραμένει πολύ δύσκολο να επιβληθεί και δεν συνοδεύεται από κανένα χρονοδιάγραμμα. Πώς θα κατορθώσει ένας παρατηρητής του ΟΑΣΕ να ξεχωρίσει έναν εξεγερμένο του Ντονέτσκ από έναν Ρώσο «εθελοντή», αφού και οι δύο είναι ρωσόφωνοι; Επιπλέον, τα τάγματα όπου υπηρετούν πολιτοφύλακες από την Κροατία, την Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής, εκ των οποίων ορισμένα χρηματοδοτούνται από ολιγάρχες, ενεργούν στο πεδίο της μάχης μαζί με τον ουκρανικό στρατό, αλλά δεν πειθαρχούν στο Κίεβο παρά με πολύ αποσπασματικό τρόπο.

Το Μινσκ 2 εξάλλου διατρέχει τον κίνδυνο να αποδειχθεί δύσκολο στην αποδοχή του από τη Ράντα. Οι Ουκρανοί βουλευτές είχαν περιθώριο μέχρι τις 14 Μαρτίου προκειμένου να υιοθετήσουν ένα ψήφισμα σχετικά με την οριοθέτηση των εδαφών του Ντονμπάς που υπάγονται σε ειδικό καθεστώς. Ωστόσο ενώ ο πρόεδρος το υπέβαλε, το ψήφισμα δεν εγκρίθηκε στην ώρα του και οι επικεφαλής των Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ ζήτησαν από τη Γερμανίδα καγκελάριο, Άνγκελα Μέρκελ και τον Γάλλο πρόεδρο, Φρανσουά Ολάντ να ασκήσουν πίεση στην ουκρανική ηγεσία. Ένα ανάλογο ψήφισμα είχε εγκριθεί στις 16 Σεπτεμβρίου 2014, αλλά δεν τέθηκε ποτέ σε εφαρμογή. Στο πλαίσιο μιας αποκέντρωσης που θα παραχωρούσε στις εν λόγω επαρχίες μια μορφή αυτονομίας όσον αφορά τη γλώσσα, την οικονομική δραστηριότητα και τη δημόσια ασφάλεια, το καθεστώς αυτό θα επέτρεπε τη δημιουργία δικών τους αστυνομικών δυνάμεων. Σε αυτό το σημείο, ο πολιτικός διάλογος διαφαίνεται δύσκολος, τόσο μεταξύ των εμπολέμων όσο και μέσα στους κόλπους της ουκρανικής κυβέρνησης, όπου οι πλέον πολεμοχαρείς, κυρίως ο πρωθυπουργός Αρσένυ Γιάτσενιουκ και ο υπουργός Εσωτερικών Αρσέν Αβάκοφ, ακόμη προσκαλούν σε ολοκληρωτική νίκη επί των αυτονομιστών. Με την υπογραφή του Μινσκ 2, στο Κίεβο υψώθηκαν αρκετές φωνές για να ασκήσουν κριτική στο έγγραφο, ιδίως εκείνη του ηγέτη του ακροδεξιού κόμματος Praviy Sektor (Δεξιός Τομέας), Ντμίτρο Γιάρος, ο οποίος δήλωσε ότι δεν αναγνωρίζει τη συνθήκη, και εκείνη του υπουργού Εξωτερικών Πάβελ Κλίμκιν, ο οποίος υποστήριξε ότι η Ουκρανία σε καμία περίπτωση δεν έχει υποχρέωση να προβεί σε συνταγματική αναθεώρηση ούτε και να παραχωρήσει μεγαλύτερη αυτονομία στο Ντονμπάς. Επιπλέον, παρ’ όλο που ο Ποροσένκο υπενθύμιζε αμέσως μετά την υιοθέτηση του Μινσκ 2 ότι η ομοσπονδιοποίηση της Ουκρανίας δεν συμπεριλαμβανόταν στην ημερήσια διάταξη, από την πλευρά τους οι εξεγερμένοι εξακολουθούν να διεκδικούν την ανεξαρτησία.

Το ζήτημα του φυσικού αερίου επικρέμαται

Στις πολιτικής τάξεως δυσκολίες έρχονται να προστεθούν και οι οικονομικές προκλήσεις. Η Ουκρανία πρέπει να αναλάβει το κόστος της ανοικοδόμησης των περιοχών που καταστράφηκαν από τις μάχες και να επαναφέρει την καταβολή των ασφαλιστικών και κοινωνικών επιδομάτων και παροχών, η οποία είχε διακοπεί με πρωτοβουλία του Ποροσένκο, τον Νοέμβριο του 2014. Μετά από μια ύφεση της τάξης του 8,2% το 2014 και με σχεδόν 25% πληθωρισμό, η Ουκρανία θα δυσκολευτεί πάρα πολύ να αναλάβει αυτό το βάρος.

Παρ’ όλο, λοιπόν, που το βασικό έγγραφο των συμφωνιών του Μινσκ 2 αναπαράγει έναν αριθμό ατελειών του Μινσκ 1, η κοινή δήλωση που το συνοδεύει (8) αφήνει να διαφανούν μερικά θετικά σημεία. Η Ρωσία, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ουκρανία δεσμεύονται να ασχοληθούν με το ζήτημα του φυσικού αερίου, το οποίο δεν θα παραλείψει να τεθεί εκ νέου μετά την 1η Απριλίου 2015 και τη λήξη του «χειμερινού πακέτου» (9). Η οικονομική διάσωση θα μπορούσε έτσι να αποτελέσει ένα πεδίο προσέγγισης. Εξάλλου, οι Ευρωπαίοι δείχνουν να λαμβάνουν υπ’ όψη τις ρωσικές ανησυχίες που γεννήθηκαν με την υπογραφή της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ουκρανίας. Η αναγνώριση, στα πρόσθετα σημεία του Μινσκ 2, της γλωσσικής αυτοδιάθεσης ενός μέρους του Ντονμπάς και του δικαιώματος αυτών των περιοχών να αναπτύξουν συνεργασία με τη Ρωσία, μαρτυρά επιπλέον τη διστακτική οικοδόμηση μιας πολιτικής λύσης.

Η κατάπαυση του πυρός θα μπορέσει να επιβληθεί αν τα πιο ριζοσπαστικά τμήματα των φιλοουκρανικών δυνάμεων αποφύγουν τις προκλήσεις και αν η Μόσχα καταφέρει να χαλιναγωγήσει την τάση των αυτονομιστών να υπερεκμεταλλεύονται την υπεροχή τους στο πεδίο των συγκρούσεων. Ο σεβασμός των πολιτικών πτυχών των συμφωνιών δεσμεύει κυρίως το Κίεβο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να ασκήσει πιέσεις στη Ράντα ώστε να βοηθήσει τον πρόεδρο Ποροσένκο να εκκινήσει μια δύσκολη διαδικασία, η οποία ενέχει τον κίνδυνο να τον κάνει να φανεί ασυνεπής απέναντι στις προεκλογικές υποσχέσεις του και σε ένα τμήμα της κυβέρνησής του. Απούσα από τις διαπραγματεύσεις και ανήσυχη σήμερα για την κλιμάκωση, η Ουάσιγκτον διαθέτει μοχλούς επιρροής στο ουκρανικό κοινοβούλιο, ιδίως μέσω του πρωθυπουργού Γιάτσενουκ, και θα μπορούσε να συμβάλει στην εφαρμογή των συμφωνιών. Αυτές οι δυνάμεις θα ενισχυθούν από το ψήφισμα 2202 του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, που υποβλήθηκε από τη Ρωσία και υιοθετήθηκε ομόφωνα στις 17 Φεβρουαρίου. Απαιτώντας την πλήρη εφαρμογή των συμφωνιών του Μινσκ, το κείμενο επαναβεβαιώνει την προσήλωση του ΟΗΕ στον «πλήρη σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας»: ένας διακριτικός τρόπος για να επικυρωθεί ντε φάκτο η προσάρτηση της Κριμαίας.

 

  1. Αναφορά στη διπλωματική συνάντηση που έλαβε χώρα στις 6 Ιουνίου 2014 μεταξύ των τεσσάρων ηγετών, στο περιθώριο των εκδηλώσεων μνήμης για την 70ή επέτειο της απόβασης στη Νορμανδία.
  2. Η συμφωνία αυτή ολοκληρώθηκε από ένα μνημόνιο που υπογράφηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 2014 από τα ίδια μέρη.
  3.  Η δημιουργία ζώνης ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ Ουκρανίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει προβλεφθεί για τις 31 Δεκεμβρίου 2015.
  4. Βλ. Julien Vercueil, «Aux racines économiques du conflit ukrainien», «Le Monde Diplomatique», Ιούλιος 2014.
  5. Βλ. Jean Radvanyi, «Moscou entre jeux d’influence et démonstration de force», «Le Monde Diplomatique», Μάιος 2014.
  6. (Σ.τ.Μ.) Η ευρύτερη περιοχή της λεκάνης του ποταμού Ντονέτς. Το μεγαλύτερο μέρος της ανήκει στα ομπλάστ (επαρχίες) του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ.
  7. Βλ. Laurent Geslin και Sébastien Gobert, «Veillée d’armes au Donbass», «Le Monde Diplomatique», Δεκέμβριος 2014.
  8. Παράρτημα ΙΙ του ψηφίσματος 2202 του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ).
  9. Υπογεγραμμένη στο τέλος του Οκτωβρίου 2014, η συμφωνία ισχύει από την 1η Νοεμβρίου 2014 έως τις 31 Μαρτίου 2015. Η Ουκρανία πληρώνει προκαταβολικά την κατανάλωσή της για τον επόμενο μήνα και δεσμεύεται να αποπληρώσει στη Ρωσία καθυστερούμενες οφειλές περίπου 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

 

 

Μπορεί να σας ενδιαφέρουν επίσης:

Πρόσφατα άρθρα

Η μάχη του αμερικανικού αετού με τον κινεζικό δράκο στη Λατινική Αμερική

Αμερικανικά πολεμικά πλοία οργώνουν τη Σινική Θάλασσα. Πιο αθόρυβα, το Πεκίνο προωθεί τα πιόνια του σε μια περιοχή που ο Λευκός Οίκος θεωρεί «πίσω αυλή» του, τη Λατινική Αμερική. Αφού προσπάθησαν να επιστρέψουν στην αγκαλιά της Ουάσιγκτον, οι συντηρητικές κυβερνήσεις της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, που άρχισαν να έρχονται στην εξουσία από τα μέσα της δεκαετίας του 2010, ανακαλύπτουν ότι οι ΗΠΑ είναι ένας απαιτητικός, αλλά ελάχιστα γενναιόδωρος σύμμαχος.

Η Αριστερά, μια καινούργια ιδέα στα Βαλκάνια

Μετά το τέλος της Γιουγκοσλαβίας, στα Βαλκάνια η πολιτική συζήτηση περιοριζόταν σε μια αντιπαράθεση ανάμεσα σε εθνικιστές και φιλελεύθερους. Πλέον όμως, αναδύεται μια αντικαπιταλιστική Αριστερά που υπερασπίζεται τα κοινά αγαθά και εναντιώνεται στις αυξανόμενες ανισότητες. Ο συνασπισμός της πράσινης Αριστεράς κέρδισε τη δημαρχία του Ζάγκρεμπ, ενώ στο Κόσοβο κυβερνάει ένα αριστερό κόμμα υπέρ της εθνικής κυριαρχίας.

Τα διαφημιστικά λόμπι εναντίον του νόμου για το κλίμα

Με τα φώτα της δημοσιότητας στις παγκόσμιες διαπραγματεύσεις στη Γλασκώβη και σε όσα αποφάσισε (ή όχι) το COP26 που τελείωσε προχθές, παραβλέπουμε τις μάχες που κερδίζονται ή χάνονται σε τοπικό επίπεδο. Μια τέτοια μάχη αφορά και την απαγόρευση διαφήμισης για τα ρυπογόνα προϊόντα. Στην Γαλλία τα διαφημιστικά λόμπι ενώθηκαν με τους μεγάλους ομίλους μέσων ενημέρωσης, που φοβούνται την μείωση τον εσόδων τους, ώστε να αποφύγουν μια τέτοια εξέλιξη. Και το πέτυχαν.

Κι έτσι η Ελλάδα ξανάγινε υπόδειγμα

Η Αθήνα έκανε νωρίτερα το χριστουγεννιάτικο δώρο στα στρατεύματα της: είκοσι τέσσερα μαχητικά αεροσκάφη Rafale και τρεις υπερσύγχρονες φρεγάτες, ενώ περιμένουν ακόμα ελικόπτερα F-35 και Sikorsky, για να μην αναφέρουμε τους δρόνους, τις τορπίλες και τους πυραύλους.

Βέλγιο: Οι δυσκολίες μιας «ηθικής» συνεταιριστικής τράπεζας

Αγανακτισμένες με την συμπεριφορά που επέδειξαν οι τράπεζες τις παραμονές της κρίσης του 2008, ορισμένες βελγικές οργανώσεις δραστηριοποιήθηκαν και δημιούργησαν ένα μη κερδοσκοπικό πιστωτικό ίδρυμα –για να διαπιστώσουν όμως στη συνέχεια ότι η ηθική, από μόνη της, δεν μπορεί να μεταρρυθμίσει τον χρηματοπιστωτικό τομέα.

Ημερολόγιο

Δε Τρ Τε Πε Πα Σα Κυ
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  

Social