Share on facebook
Share on twitter
Share on skype
Share on whatsapp
Share on print
Share on email

Μπρα ντε φερ μεταξύ Μαρόκου και Αλγερίας

O καιρός όπου οι δύο χώρες έμοιαζαν να κρατούν μια αμοιβαία αδιάφορη στάση φαίνεται να έχει παρέλθει. Το ζήτημα της Δυτικής Σαχάρας, ανεπίλυτο από το 1975, δηλητηριάζει εκ νέου τις σχέσεις των δύο ισχυρών χωρών του Μαγκρέμπ. Την κατάσταση επιδεινώνει η προσέγγιση μεταξύ του βασιλείου του Μαρόκου και του Ισραήλ, την οποία οι αλγερινές αρχές εκλαμβάνουν ως άμεση στρατιωτική απειλή κατά της χώρας τους.

Στις αρχές του χρόνου, δέκα εθνικές αφρικανικές ομάδες αναμετρήθηκαν για την πρόκριση στο Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου που θα διεξαχθεί τον Νοέμβριο στο Κατάρ. Οι ομάδες της Αλγερίας και του Μαρόκου ήταν βέβαιο πως δεν θα συναντιούνταν στο γήπεδο, καθώς και οι δύο βρίσκονταν στην πρώτη από τις τέσσερις κληρωτίδες που όριζαν τις διασταυρώσεις για τους αγώνες: ήταν λόγος ανακούφισης και στις δύο πλευρές των συνόρων, τόσο για τους φιλάθλους όσο και για τους αδιάφορους για την μπάλα. Εν μέσω επαναλαμβανόμενων εντάσεων μεταξύ των δύο χωρών από τον Δεκέμβριο του 2020, το γεγονός αυτό έρχεται να απομακρύνει το φάντασμα των σοβινιστικών πλειοδοσιών και των επεισοδίων που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν επικίνδυνες εξελίξεις. Ομολογουμένως, η συνάντηση των δύο ομάδων τον περασμένο Δεκέμβριο κατά τη διάρκεια του Αραβικού Κυπέλλου συνοδεύτηκε από όμορφες σκηνές αδελφοσύνης, όμως το διακύβευμα δεν ήταν τόσο μεγάλο όσο ένα εισιτήριο για το Μουντιάλ.

Αφότου η Αλγερία ανεξαρτητοποιήθηκε το 1962, ο ουρανός σπάνια ήταν ανέφελος μεταξύ Αλγερίου και Ραμπάτ και οι σχέσεις δεν σταμάτησαν ποτέ να σημαδεύονται από καχυποψία. Οι συνοριακές διαφορές (με κύρια απαρχή τον «Πόλεμο της Άμμου» τον Οκτώβριο του 1963) και το ζήτημα της Δυτικής Σαχάρας (περιοχή διεκδικούμενη από το Μαρόκο, για την οποία η Αλγερία αξιώνει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος αυτοδιάθεσης των πληθυσμών της, υποστηρίζοντας παράλληλα τους αυτονομιστές του Μετώπου Πολισάριο) εμποδίζουν την ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ των δύο γειτόνων. Εμποδίζουν επίσης τη διαδικασία οικονομικής ενσωμάτωσης των χωρών του Μαγκρέμπ (Ένωση Αραβικού Μαγκρέμπ, UMA), η οποία ιδρύθηκε τον Φεβρουάριο του 1989 στο Μαρακές και σήμερα δεν είναι παρά ένα άδειο κέλυφος.

Για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες, η κατάσταση στη Σαχάρα δεν έχει σημειώσει καμία πρόοδο, παρά την κατάπαυση πυρός μεταξύ του Μαρόκου και του Μετώπου Πολισάριο τον Σεπτέμβριο του 1991. Ως «συμβιβαστική» λύση, το βασίλειο προτείνει μια περισσότερο ή λιγότερο εκτεταμένη αυτονομία της περιοχής, πάντα όμως υπό την κυριαρχία του. Μια πρόταση που απορρίπτει η Αλγερία, η οποία μάλιστα έχει αναγνωρίσει την Αραβική Λαϊκή Δημοκρατία της Σαχάρας και έχει ευνοήσει την ένταξή της στο Οργανισμό Αφρικανικής Ενότητας (ΟΑΕ, σήμερα Αφρικανική Ένωση) το 1982, προκαλώντας δύο χρόνια αργότερα την αποχώρηση του Μαρόκου από τον θεσμό σε ένδειξη διαμαρτυρίας (επανεντάχθηκε μόλις τον Ιανουάριο του 2017).

Στο μείζον ζήτημα της Δυτικής Σαχάρας προστίθενται και άλλες προστριβές μεταξύ των δύο χωρών. Η Αλγερία κατηγορεί το Μαρόκο ότι δεν έκανε απολύτως τίποτα για να αποτρέψει το λαθρεμπόριο και τη διακίνηση ναρκωτικών στα σύνορά της. Και το Ραμπάτ θεωρεί πως η άρνηση του Αλγερίου να συζητήσει το άνοιγμα των χερσαίων συνόρων τους, τα οποία είναι κλειστά από το 1994, έχει σκοπό να τιμωρήσει το Μαρόκο προκαλώντας ασφυξία στις ανατολικές επαρχίες του, παραδοσιακά ανοιχτές σε συναλλαγές με τη δυτική Αλγερία.

To τελευταίο διάστημα, η ψυχρή ειρήνη μεταξύ των δύο στρατοπέδων έδωσε σιγά σιγά τη θέση της σε μια πολεμοχαρή ρητορική. Στις 24 Αυγούστου 2021, ο υπουργός Εξωτερικών της Αλγερίας Ραμτάν Λαμάμρα ανακοίνωσε τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων με το Ραμπάτ. Η απόφαση αυτή ήταν το λογικό επακόλουθο μιας διαδικασίας κλιμάκωσης που ξεκίνησε στις 20 Δεκεμβρίου 2020, μετά την ανακοίνωση για τη σύναψη συμφωνίας μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και του Βασιλείου του Μαρόκου για την αμερικανική αναγνώριση της κυριαρχίας του Μαρόκου στη Δυτική Σαχάρα, με αντάλλαγμα την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ Μαρόκου και Ισραήλ –μια χώρα που η Αλγερία θεωρεί εχθρική και δεν διατηρεί καμία διπλωματική σχέση μαζί της.

Αν και υποβαθμίστηκε στον επίσημο λόγο, η απόφαση του Τραμπ αποτέλεσε σημαντικό πλήγμα για το Αλγέρι, ειδικά από τη στιγμή που δεν ακυρώθηκε από την κυβέρνηση Μπάιντεν. Η προσέγγιση μεταξύ Ουάσιγκτον, Τελ Αβίβ και Ραμπάτ –στην οποία προστίθενται οι εντάσεις μεταξύ Παρισιού και Αλγερίου σε διάφορα ζητήματα1, όπως το ζήτημα της ζώνης του Σαχέλ– ενίσχυσε το αίσθημα περικύκλωσης που επικρατεί στο εσωτερικό του αλγερινού καθεστώτος. Ένα αίσθημα που έγινε αντιληπτό μετά τα κινήματα εξέγερσης του 2011 στον αραβικό κόσμο και οξύνθηκε ιδιαίτερα το 2019, με τη λαϊκή διαμαρτυρία του κινήματος Χιράκ. Η ανακοίνωση περίπου είκοσι αφρικανικών και αραβικών χωρών για το άνοιγμα προξενείων ή εμπορικών αντιπροσωπειών στη Δυτική Σαχάρα ενέτεινε το αίσθημα της διπλωματικής απομόνωσης της Αλγερίας, ενώ δύο ακόμα γεγονότα έχουν προκαλέσει την οργή των Αλγερινών ηγετών.

Οφθαλμόν αντί οφθαλμού

Καταρχάς, οι αποκαλύψεις για τη χρήση του ισραηλινής προέλευσης λογισμικού Pegasus από το Μαρόκο, με σκοπό την παρακολούθηση των τηλεφώνων περισσότερων από έξι χιλιάδων προσώπων στην Αλγερία: πολιτικών ηγετών, στρατιωτικών, επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών, υψηλόβαθμων δημοσίων υπαλλήλων, ξένων διπλωματών και πολιτικών ακτιβιστών, συμπεριλαμβανομένης της αντιπολίτευσης2. Για το Αλγέρι, το γεγονός ότι η κατασκοπεία κατέστη δυνατή μέσω ενός λογισμικού ισραηλινής προέλευσης επιβάρυνε ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Πολύ περισσότερο μάλιστα όταν ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γιαΐρ Λαπίντ φρόντισε να ρίξει λάδι στη φωτιά κατά την επίσημη επίσκεψή του στην Καζαμπλάνκα, στις 12 Αυγούστου 2021: παρουσία του Μαροκινού ομολόγου του Νάσερ Μπουρίτα, ο Λαπίντ εξέφρασε τις ανησυχίες του σχετικά «με τον ρόλο που διαδραματίζει η Αλγερία στην ευρύτερη περιφέρεια, τη σύνδεσή της με το Ιράν και την εκστρατεία της ενάντια στην αποδοχή του Ισραήλ ως μέλους-παρατηρητή της Αφρικανικής Ένωσης».

Δεν χρειαζόταν κάτι παραπάνω για να καταγγείλουν οι αλγερινές αρχές «ελάχιστα συγκεκαλυμμένες απειλές» στα σύνορά τους. «Ποτέ μετά το 1948 δεν ακούστηκε μέλος ισραηλινής κυβέρνησης να εξαπολύει απειλές εναντίον μιας αραβικής χώρας από το έδαφος μιας άλλης αραβικής χώρας», δήλωνε ο Λαμάμρα, αφού πρώτα είχε ανακοινώσει τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων με το Ραμπάτ. Έκτοτε, η υπογραφή ενός συμφώνου ασφαλείας μεταξύ Μαρόκου και Ισραήλ στις 24 Νοεμβρίου 2021, επ’ ευκαιρία της επίσκεψης του Ισραηλινού υπουργού Άμυνας Μπένι Γκαντζ στο Μαρόκο, το μόνο που κατάφερε ήταν να ενισχύσει την καχυποψία της Αλγερίας.

Ο δεύτερος λόγος που προκάλεσε την οργή της Αλγερίας ήταν η διακίνηση, κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης του Κινήματος των Αδεσμεύτων στη Νέα Υόρκη (13-14 Ιουλίου 2021), ενός σημειώματος από τον μόνιμο αντιπρόσωπο του Μαρόκου στα Ηνωμένα Έθνη Ομάρ Χιλάλε, στο οποίο δηλωνόταν πως «ο γενναίος λαός της Καβυλίας αξίζει περισσότερο από κάθε τι άλλο να απολαύσει πλήρως το δικαίωμα αυτοδιάθεσής του». Με λίγα λόγια, το Μαρόκο απάντησε με «οφθαλμόν αντί οφθαλμού». Από τη στιγμή που η Αλγερία υποστηρίζει την αυτοδιάθεση του λαού της Δυτικής Σαχάρας, το Ραμπάτ κάνει το ίδιο με τους Καβύλους, προσδίδοντας έτσι αξιοπιστία στις θέσεις του Κινήματος για την Αυτοδιάθεση της Καβυλίας (ΜΑΚ), ενός κόμματος που πλέον θεωρείται τρομοκρατική οργάνωση από τις αλγερινές αρχές. Για τις τελευταίες, τα πράγματα είναι ξεκάθαρα: το Μαρόκο, εξομαλύνοντας τις σχέσεις του με το Ισραήλ, το οποίο έχει σημαντική επιρροή στις ΗΠΑ, νιώθει πως ορθώνει το ανάστημά του.

Στις αιτιάσεις αυτές, η Αλγερία έρχεται να προσθέσει την κατηγορία για συμπαιγνία του Μαρόκου και των αυτονομιστών του ΜΑΚ στην πρόκληση των πυρκαγιών που κατέστρεψαν το βόρειο τμήμα της χώρας πέρυσι το καλοκαίρι και προκάλεσαν τον θάνατο περισσότερων από 90 ανθρώπων. Η απόδοση ευθυνών στο ΜΑΚ και στο Μαρόκο για τις καταστροφές εξυπηρετεί κατά κύριο λόγο την εσωτερική ρητορική της κυβέρνησης περί ύπαρξης απειλής στα σύνορα της χώρας, υποχρεώνοντας παράλληλα σε μεγαλύτερη μετριοπάθεια τη συμβολική διαμαρτυρία του κινήματος Χιράκ. Υπονομεύει ωστόσο την εικόνα της Αλγερίας στο εξωτερικό. Τα γαλλικά μέσα ενημέρωσης, για παράδειγμα, προώθησαν αυτές τις κατηγορίες για να υπογραμμίσουν πόσο απίθανες είναι. Αντιθέτως, η πολύ πιο σοβαρή μομφή για τη χρήση του λογισμικού Pegasus πρακτικά αγνοήθηκε, αν και μεγάλος αριθμός Αλγερινών, συμπεριλαμβανομένων μελών της αντιπολίτευσης, θεωρούν αυτή τη μαζική κατασκοπεία casus belli: αιτία πολέμου.

Από την πλευρά του Μαρόκου, οι αρχές τήρησαν καταρχάς μια συγκρατημένη στάση μετά την ανακοίνωση της διακοπής των διπλωματικών σχέσεων. Έλαβαν υπόψη τους την απόφαση της Αλγερίας, την χαρακτήρισαν όμως «παντελώς αδικαιολόγητη». Με ανακοινωθέν του, το υπουργείο Εξωτερικών του Μαρόκου καταδίκασε «τη λογική της κλιμάκωσης» και απέρριψε «τα παραπλανητικά, ακόμα και παράλογα, προσχήματα που την υποστηρίζουν», διαβεβαιώνοντας ταυτόχρονα ότι «το Βασίλειο του Μαρόκου θα παραμείνει ένας φερέγγυος και πιστός εταίρος για το λαό της Αλγερίας».

Από την άλλη, το Ραμπάτ δεν μένει με τα χέρια σταυρωμένα και σκοπεύει να εκμεταλλευτεί το πλεονέκτημα που διαθέτει. Με την ισχύ της υποστήριξης των ΗΠΑ, οι Μαροκινοί διπλωμάτες ακούν πιέσεις στην Ευρώπη –ιδίως στην Ισπανία– ώστε να ευθυγραμμιστεί με τη θέση της Ουάσιγκτον για τη Δυτική Σαχάρα. «Η Ευρώπη οφείλει να βγει από τη ζώνη ασφαλείας της και να ακολουθήσει τη δυναμική των ΗΠΑ», δήλωνε ο Μπουρίτα στις 15 Ιανουαρίου 2021. «Η αναγνώριση της κυριαρχίας του Μαρόκου στη Σαχάρα από τον Ντόναλντ Τραμπ αποτέλεσε μια πολύ μεγάλη νίκη για το Βασίλειο. Έως τότε, η Ουάσιγκτον κρατούσε μια ισορροπημένη στάση απέναντι στο ζήτημα, αν και, σε στρατιωτικό επίπεδο, το Μαρόκο ήταν πάντα σύμμαχός της, σε αντίθεση με μια Αλγερία που παλιότερα βρισκόταν πιο κοντά στο ανατολικό μπλοκ και σήμερα στη Ρωσία», εκτιμά ένας Μαροκινός σοσιαλιστής πρώην υπουργός.

Μετά την προκλητική δήλωσή του αναφορικά με την αυτοδιάθεση του λαού της Καβυλίας, ο Χιλάλε όχι μόνο δεν αποκηρύχθηκε από το παλάτι, αλλά εξακολουθεί να ασκεί πιέσεις στον ΟΗΕ. Τον περασμένο Νοέμβριο, παίρνοντας τον λόγο ενώπιον της Τέταρτης Επιτροπής της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, δήλωνε ότι «η πρωταρχική ευθύνη της Αλγερίας στη δημιουργία και τη διατήρηση της περιφερειακής διαμάχης στη μαροκινή Σαχάρα έχει θεμελιωθεί σε όλα τα επίπεδα: πολιτικό, διπλωματικό, στρατιωτικό, δικαστικό και ανθρωπιστικό». Και πρόσθετε: «Το Μαρόκο βρίσκεται στη Σαχάρα του και η Σαχάρα στο Μαρόκο της». Μια δήλωση που απηχεί την πρόσφατη τηλεοπτική ομιλία του βασιλιά Μοχάμεντ ΣΤ’ επ’ ευκαιρία της 46ης επετείου της «Πράσινης Πορείας», όταν 350.000 Μαροκινοί κατευθύνθηκαν προς τη Δυτική Σαχάρα για να διεκδικήσουν την ένταξή της στο βασίλειο. «Σήμερα, όπως και στο παρελθόν, η μαροκινή ταυτότητα της Σαχάρας δεν θα τεθεί ποτέ στην ατζέντα οποιασδήποτε διαπραγμάτευσης», δήλωσε, για να καταστήσει σαφές στην Αλγερία ότι δεν είναι ώρα για συμβιβασμούς.

Εντούτοις, και το Μαρόκο καταγράφει απώλειες. Στις 10 Ιουνίου 2021, ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απέρριπτε «τη χρήση από το Μαρόκο των συνοριακών ελέγχων και της μετανάστευσης, ιδίως των ασυνόδευτων ανηλίκων, ως μέσο άσκησης πολιτικής πίεσης κατά κράτους-μέλους της ΕΕ». Η τοποθέτηση αυτή ήρθε μετά την είσοδο χιλιάδων Μαροκινών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, στα βόρεια της χώρας, με στόχο να αναγκαστεί η Ισπανία να ευθυγραμμιστεί με τη θέση των ΗΠΑ. Στη συνέχεια, στις 29 Σεπτεμβρίου, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακύρωσε δύο αποφάσεις του Συμβουλίου, σχετικές αφενός με τη συμφωνία μεταξύ Μαρόκου και Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορικά με την τροποποίηση των δασμολογικών προτιμήσεων που παρέχει στα προϊόντα με προέλευση Μαρόκου και, αφετέρου, τη συμφωνία συνεργασίας τους στον τομέα της βιώσιμης αλιείας. Και στις δύο περιπτώσεις, το Δικαστήριο έκρινε ότι οι συμφωνίες δεν μπορούσαν να αφορούν τη Σαχάρα και τα χωρικά ύδατά της. Ακόμη μεγαλύτερη σημασία είχε η εκτίμηση του Δικαστηρίου ότι ο ρόλος και η αντιπροσωπευτικότητα του Μετώπου Πολισάριο ως προσφεύγον όργανο «είναι τέτοιας φύσεως που του δίνει την ικανότητα να ενεργεί ενώπιον των δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης» στο μέτρο που «αναγνωρίζεται διεθνώς ως εκπρόσωπος του λαού της Δυτικής Σαχάρας».

Δύο σχεδόν ισοδύναμοι στρατοί

Η διακοπή των διπλωματικών σχέσεων από τη μεριά της Αλγερίας δεν έθεσε τέρμα στην αντιπαράθεση μεταξύ των δύο χωρών. Στις 22 Σεπτεμβρίου του 2021, η Αλγερία απαγόρευσε την είσοδο μαροκινών αεροπλάνων στον εναέριο χώρο της, ενώ στις 31 Οκτωβρίου έκλεισε οριστικά τη στρόφιγγα του αγωγού φυσικού αερίου Μαγκρέμπ-Ευρώπη (GME), ο οποίος από το 1996 προμήθευε την Ισπανία και την Πορτογαλία με αέριο μέσω Μαρόκου –το οποίο έτσι στερείται σχεδόν ένα δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα φυσικού αερίου (μέρος των οποίων καλύπτει τα τέλη διέλευσης), όγκος που αντιπροσωπεύει το 97% των αναγκών του. Οι παραδόσεις φυσικού αερίου στη Μαδρίτη θα εξυπηρετούνται πλέον από τον αγωγό Medgaz, που συνδέει απευθείας την Αλγερία με την Ισπανία και του οποίου η δυναμικότητα μπορεί να αυξηθεί από οκτώ σε δέκα δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Με την ποσότητα αυτή να μην καλύπτει εξ ολοκλήρου τις ανάγκες της Ισπανίας, η Αλγερία έχει αναλάβει να παραδίδει μέσω δεξαμενόπλοιων τη διαφορά, σε μορφή υγροποιημένου φυσικού αερίου. Έτσι, η Ισπανία βρίσκεται μεταξύ δύο πυρών. Για να την κάνει να ενδώσει και να αναγνωρίσει τη μαροκινή ταυτότητα της Σαχάρας, το Μαρόκο κραδαίνει το όπλο των μεταναστών, ενώ η Αλγερία χρησιμοποιεί την τροφοδοσία με φυσικό αέριο για να επισημάνει στην Ισπανία ότι μια τέτοια αναγνώριση θα ήταν επιζήμια για αυτήν.

Την ίδια ώρα, η κατάσταση ασφαλείας στη Σαχάρα διαρκώς επιδεινώνεται. Ήδη, μια στρατιωτική επιχείρηση του Μαρόκου, που διεξήχθη στις 13 Νοεμβρίου 2020 στην ουδέτερη ζώνη Γκεργκεράτ, στο νοτιότερο άκρο της Δυτικής Σαχάρας, έθεσε τέλος σε μια μακροχρόνια κατάσταση πραγμάτων και οδήγησε το Μέτωπο Πολισάριο στην αποδέσμευσή του από τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του 1991. Στις 19 Νοεμβρίου, ο αρχηγός του κινήματος Μπραχίμ Γκάλι διακήρυξε ότι «ο λαός των Σαχραουί πήρε την κυρίαρχη απόφαση να εντείνει τον δίκαιο απελευθερωτικό πόλεμό του με κάθε νόμιμο μέσο, και πρωτίστως με τον ένοπλο αγώνα του, έως την εγκαθίδρυση της κυριαρχίας της Αραβικής Δημοκρατίας της Σαχάρας στο σύνολο της επικράτειάς τους». Αν και εξακολουθούν να υπάρχουν αμφιβολίες σχετικά με την ικανότητα του Μετώπου Πολισάριο να διεξάγει επιχειρήσεις τέτοιας κλίμακας σε περιοχές της Σαχάρας που ελέγχονται από το Μαρόκο, και μόνη η απειλή αναζωπύρωσης των εχθροπραξιών αυξάνει τις εντάσεις, δεδομένου ότι και η Αλγερία ανησυχεί για την ανασφάλεια στη Σαχάρα.

Την 1η Νοεμβρίου 2021, ημέρα εορτασμού της έναρξης του πολέμου για την ανεξαρτησία της Αλγερίας και επομένη της αλγερινής απόφασης να διακοπούν οι εξαγωγές φυσικού αερίου, τρεις Αλγερινοί οδηγοί φορτηγών, κατά την επιστροφή τους από μια εμπορική μεταφορά μεταξύ Ουάργκλα και Ζουεράτ στη Μαυριτανία, σκοτώθηκαν σε βομβαρδισμό, πιθανότατα από δρόνο, όχι μακριά από το Μπιρ Λαλού, σε περιοχή υπό τον έλεγχο του Μετώπου Πολισάριο. Δύο ημέρες αργότερα, η αλγερινή προεδρία αντέδρασε με σφοδρότητα, κατηγορώντας τις «μαροκινές δυνάμεις κατοχής», υποσχόμενη πως αυτή η «δολοφονία» δεν θα έμενε ατιμώρητη.

Θα μπορούσε άραγε η υφιστάμενη κατάσταση να εξελιχθεί σε ένοπλη σύγκρουση μεταξύ Αλγερίας και Μαρόκου; Με δεδομένα τα τελευταία γεγονότα, ο κίνδυνος δεν είναι αμελητέος. Η Αλγερία διαθέτει 130.000 επαγγελματίες στρατιώτες, στους οποίους μπορούν να προστεθούν 150.000 έφεδροι, δίχως να ξεχνάμε τους 190.000 άντρες των σωμάτων ασφαλείας. Στο Μαρόκο, οι βασιλικές ένοπλες δυνάμεις υπολογίζονται σε 310.000 μόνιμους στρατιώτες και 150.000 έφεδρους. Πρόκειται λοιπόν για δύο σχεδόν ισοδύναμους στρατούς, ο ένας απέναντι στον άλλον, που θα μπορούσαν να μπουν στον πειρασμό να χρησιμοποιήσουν το σύνολο ή μέρος του εντυπωσιακού οπλοστασίου που έχουν συσσωρεύσει και στις δύο πλευρές των συνόρων εδώ και μια δεκαετία. Μεταξύ του 2010 και του 2020, η Αλγερία ξόδεψε 90 δισεκατομμύρια δολάρια σε στρατιωτικό εξοπλισμό, έναντι των 36 εκατομμυρίων δολαρίων του Μαρόκου.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν τα δύο κράτη θα επιστρέψουν σε ομαλότερες σχέσεις. Όμως, ελλείψει σοβαρής διαμεσολάβησης και κοινών πρωτοβουλιών από τους διανοούμενους των δύο χωρών, αρκετοί είναι εκείνοι που φοβούνται ότι, στον απόηχο μιας φλεγόμενης Δυτικής Σαχάρας, τελικώς θα μιλήσουν τα όπλα. «Οι χώρες του Μαγκρέμπ θα πρέπει να αναλογιστούν τον τρόπο με τον οποίο το Ιράν και το Ιράκ αλληλοκαταστράφηκαν»,προειδοποιεί για το ζήτημα ο Αλγερινός συγγραφέας και ποιητής Αμίν Χαν3. «Προς όφελος ποιου; Ασφαλώς όχι προς όφελος του ιρακινού και του ιρανικού λαού, ούτε καν προς όφελος των καθεστώτων τους».


  1. Βλ. Akram Belkaïd, «Entre Alger et Paris, crises et connivences», «Le Monde diplomatique», Νοέμβριος 2021.
  2. Madjid Zerrouky, «“Projet Pegasus”: l’Algérie très surveillée par le Maroc», «Le Monde», 20 Ιουλίου 2021.
  3. Facebook, 5 Νοεμβρίου 2021.

Μπορεί να σας ενδιαφέρουν επίσης:

Πρόσφατα άρθρα

Το colpo grosso του Αρίφ Νακβί και της Abraaj

Το 2002, ο Πακιστανός επιχειρηματίας Αρίφ Νακβί δημιούργησε στο Ντουμπάι τον όμιλο Abraaj ώστε να διαχειριστεί 116 εκατομμύρια δολάρια που ανήκαν σε επενδυτές από τη Μέση Ανατολή. Δεκαέξι χρόνια αργότερα, χάρη σε ένα χαρτοφυλάκιο 14 δισ. δολαρίων, ο όμιλος είχε γίνει η σημαντικότερη εταιρεία επενδυτικών κεφαλαίων με ειδίκευση στις αναδυόμενες αγοράς. Κι ύστερα ήρθε η πτώση…

Ιαπωνία: Η «μεγάλη φυγή» από τον δημόσιο τομέα

Απέχοντας παρασάγγας από την κοινότοπη εικόνα του δημοσίου υπαλλήλου που ζει μακριά από τις αντιξοότητες της ζωής, οι ανώτεροι υπάλληλοι του ιαπωνικού κράτους εργάζονται κάτω από εξαντλητικές συνθήκες εργασίας, πραγματοποιώντας έως και τριακόσιες ώρες υπερωριών ανά μήνα. Οι εργατικοί νόμοι της χώρας –ήδη ελάχιστα προστατευτικοί– δεν έχουν εφαρμογή στην ιδιαίτερη αυτή ομάδα εργαζομένων. Όλο και περισσότεροι εγκαταλείπουν τις θέσεις τους στα υπουργεία, προκαλώντας μια πρωτοφανή κρίση.

Τείχη από άμμο φράζουν τα περάσματα της Σαχάρας

Η κατασκευή ενός τείχους ή ενός φράχτη για την προστασία των συνόρων είναι πλέον ένα συνηθισμένο φαινόμενο σε ολόκληρο τον κόσμο. Η πρακτική έχει εξαπλωθεί και στην αφρικανική ήπειρο, με στόχο την παρεμπόδιση των μεταναστευτικών ροών. Με διακριτικότητα, από το Μαρόκο και την Αλγερία έως τον Νίγηρα, οι κυβερνήσεις υψώνουν τείχη από άμμο, φυλασσόμενα από πλήθος αστυνομικών και στρατιωτών και επιτηρούμενα από κάμερες.

Μακρόν δεσμώτης

Μετά την απώλεια της πλειοψηφίας στις βουλευτικές εκλογές, ο Εμμανουέλ Μακρόν προσπαθεί να πείσει ότι η αντιπροσωπευτικότερη Εθνοσυνέλευση που εκλέχθηκε αποτελεί πρόβλημα γιατί τον εμποδίζει να κυβερνήσει. Όμως στην πραγματικότητα το μόνο πρόβλημα είναι η άνοδος της ακροδεξιάς.

Ημερολόγιο

Δε Τρ Τε Πε Πα Σα Κυ
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Social