Share on facebook
Share on twitter
Share on skype
Share on whatsapp
Share on print
Share on email

Οι αφανείς εργαζόμενες των μεγάλων ξενοδοχείων

Στα ξενοδοχεία πολυτελείας, οι καθαρίστριες υποβάλλονται σε κολασμένους ρυθμούς δουλειάς, με εξαιρετικά επισφαλείς όρους εργασίας –και υγιεινής, τον καιρό της επιδημίας. Φτάνουν μέχρι το σημείο να επωφελούνται από το μεσημεριανό διάλειμμα για να τα παρατήσουν. Ρεπορτάζ από ένα ξενοδοχείο του Βισκαϊκού Κόλπου, στα γαλλοϊσπανικά σύνορα.

8:30 το πρωί στο ισόγειο ενός πολυτελούς ξενοδοχειακού συγκροτήματος στον Βισκαϊκό Κόλπο1. Έξω, οι τουρίστες επωφελούνται από τον θαλασσινό αέρα, την παραλία και τον ήλιο, μετά από τις εβδομάδες της καραντίνας που φάνταζαν ατελείωτες. Η δραστηριότητα της επιχείρησης βρίσκεται στο αποκορύφωμά της: τα διακόσια περίπου διαμερίσματα και δωμάτια του ξενοδοχείου είναι γεμάτα. Οι καθαρίστριες, ηλικίας 18-57 ετών, υπογράφουν την ημερήσια σύμβαση εργασίας. Όπως εξηγεί η Μισέλ Τ., μια καθαρίστρια που πλησιάζει τα εξήντα, η αποστολή τους δεν συνίσταται τόσο στο να καθαρίσουν πραγματικά τα δωμάτια, όσο στο «να δείξουν ότι πέρασε από εκεί η καθαρίστρια». Μας εξομολογείται με προθυμία μερικές από τις προφυλάξεις και τα «τεχνάσματα»: να μην ξεχνάς να κατεβάσεις το καπάκι της τουαλέτας, να γυαλίζεις τις βρύσες, να γυρίζεις το τηλέφωνο του ντους στη σωστή θέση και να κλείνεις τις κουρτίνες.

Ο χρόνος που απαιτείται για να πραγματοποιηθούν αυτές οι ενέργειες έχει καθοριστεί από τη διευθύντρια του συγκροτήματος η οποία, ένα μεσημέρι, με το χρονόμετρο στο χέρι, ακολούθησε τις εργαζόμενες κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Όπως λέει, είχαν την τάση να «σέρνουν τα πόδια τους»… Με αυτό το κριτήριο καθορίζεται αυτόματα κάθε μέρα, σε συνάρτηση με τις κρατήσεις, πόσες ώρες καθαρισμού θα απαιτηθούν την επόμενη μέρα. Και συνεπώς, ο αριθμός των καθαριστριών που θα χρειαστούν.

Αυτό το πρωί επικρατεί πανικός. Η διευθύντρια μόλις έμαθε ότι μία από τις «κοπέλες» δεν θα έρθει. Πρέπει να βρεθεί επειγόντως αντικαταστάτρια. Η υπεύθυνη προτείνει : «Θα φωνάξω τη Μαϊβέν. Λέει πάντα ναι». Η δεκαοκτάχρονη Μαϊβέν μένει σε ένα συγκρότημα εργατικών πολυκατοικιών της Αντάιγ2 και, δεδομένου ότι ζει σε μονογονεϊκή οικογένεια με άνεργη μητέρα, είναι υποχρεωμένη να δουλέψει για να μπορέσει να αρχίσει να υλοποιεί «το όνειρό της» να σπουδάσει στη νομική. Δέχεται αμέσως και καταφθάνει τριάντα λεπτά αργότερα. Μάλιστα, καθώς ετοιμαζόταν να βγει για ψώνια, δεν είχε προλάβει καν να αλλάξει το εφαρμοστό πουκάμισο που φορούσε με ρούχα περισσότερο άνετα και λιγότερο ευαίσθητα: «Φοβάμαι μήπως δεν με ξαναφωνάξει εάν της πω όχι». Η νεαρή κοπέλα ξεκινά την ένατη συνεχόμενη ημέρα εργασίας της. Όμως, είναι ευχαριστημένη: «Έχω σχεδόν συμπληρώσει 150 ώρες εργασίας μέσα σε τρεις εβδομάδες, κι έχω πάρει 1.000 ευρώ. Πολλά λεφτά!»3.

Λίγες καθαρίστριες του συγκροτήματος συμμερίζονται αυτόν τον ενθουσιασμό. Οι περισσότερες προσλαμβάνονται ως πρόσθετο προσωπικό και πληρώνονται με το βασικό ημερομίσθιο: δεν γνωρίζουν ούτε πόσες ώρες θα εργαστούν μέσα στον μήνα, ούτε ποιες ημέρες θα εργαστούν, ούτε και ποια θα είναι η συνολική αμοιβή τους. Πόσο μάλλον που συνήθως τις καλούν την τελευταία στιγμή. Έτσι, ελάχιστες είναι εκείνες που καταφέρνουν να εξασφαλίσουν το ισοδύναμο ενός μισθού πλήρους ωραρίου. Έτσι, πολλές έχουν και άλλη δουλειά, κάνοντας τον ζογκλέρ για να μπορέσουν να τις εξισορροπήσουν. Όπως η Τζέσικα Ρ., τα βράδια σερβιτόρα σε ένα ισπανικό πορνείο4, που μερικές φορές τα σαββατοκύριακα πηγαίνει κατευθείαν στο ξενοδοχείο για να πιάσει δουλειά στις 8:30. Ή την Καρολίν Ντ., που εργάζεται με μειωμένο ωράριο σε μια εταιρεία καθαρισμού στην Μπαγιόν, την πρωτεύουσα του νομού που απέχει 30 λεπτά από την Αντάιγ.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, μια μέρα η διευθύντρια εξηγεί, καταστεναχωρημένη: «Μας την έπεσαν οι ελεγκτές του Urssaaf5 για τις ημερήσιες συμβάσεις πρόσθετου προσωπικού. Θεωρητικά, αυτές αφορούν λίγες και συγκεκριμένες ημέρες εργασίας. Εμείς όμως, τις κοπέλες τις απασχολούμε σε τακτική βάση. Υποστηρίζουν ότι θα έπρεπε να είχαμε υπογράψει συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Όμως, εγώ δεν μπορώ να το κάνω αυτό!». Πράγματι, ο όμιλος επιχειρήσεων στον οποίο ανήκει το ξενοδοχειακό συγκρότημα έχει ορίσει το μέγιστο κόστος που οφείλουν να αντιπροσωπεύουν οι καθαρίστριες ως προς τις συνολικές δαπάνες λειτουργίας της μονάδας. Λόγω του μεγάλου αριθμού τους, οι καθαρίστριες αποτελούν το μεγαλύτερο κονδύλι των μισθολογικών δαπανών στα ξενοδοχειακά συγκροτήματα. Χωρίς την εργασιακή επισφάλεια και τις ημερήσιες συμβάσεις που υπογράφει το πρόσθετο προσωπικό (κάτι που επιτρέπει την προσαρμογή του αριθμού των εργαζόμενων στις καθημερινές ανάγκες καθαρισμού), ο στόχος θα ήταν ανέφικτος. Θα ήταν επίσης ανέφικτος εάν το ξενοδοχείο πλήρωνε υπερωρίες. Όμως, στη συγκεκριμένη επιχείρηση, αντί για υπερωρίες δίνονται θεωρητικά «ημέρες ρεπό» –μόνο που το προσωπικό δεν τις βλέπει ποτέ. Γι’ αυτό, κάθε πρωί, όταν υπογράφουν την ημερήσια σύμβαση εργασίας, είναι γεμάτες άγχος. Ακολουθεί μια κούρσα με τον χρόνο, για να μην υποχρεωθούν να δουλέψουν τζάμπα. Γιατί, είτε κατορθώσουν να κερδίσουν το στοίχημα βγάζοντας τη δουλειά μέσα στο χρόνο που προβλέπει η διεύθυνση είτε όχι, το ποσό στην απόδειξη της αμοιβής τους δεν θα αλλάξει.

Μέσα σε έναν μήνα, μια δωδεκάδα εργαζόμενες αποφάσισαν να μην ξανάρθουν. Οι περισσότερες από όσες έχουν απομείνει υποφέρουν από διαστρέμματα, πόνους στην πλάτη, τενοντίτιδες, συχνά σιωπηλά. Όπως η δεκαεννιάχρονη Αλισιά Λ., η οποία συνεχίζει να εργάζεται παρά το διάστρεμμα που την υποχρεώνει να σφουγγαρίζει ή να χειρίζεται την ηλεκτρική σκούπα κουτσαίνοντας, ενώ περνάει τα βράδια της βάζοντας κομμάτια πάγου πάνω στο πληγωμένο πόδι της. Ονειρεύεται να γίνει ταμίας, «μια ήρεμη δουλειά όπου κάθεσαι» όπως μας λέει, για να συμπληρώσει στη συνέχεια αναστενάζοντας: «Όμως, δεν έχω προϋπηρεσία για να με προσλάβουν».

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, η διάρκεια του διαλείμματος για μεσημεριανό φαγητό μειώθηκε από μία ώρα σε τριανταπέντε λεπτά, έτσι ώστε οι «κοπέλες» να μην έχουν τη δυνατότητα να πάνε σπίτι τους. Γιατί, ορισμένες από αυτές, όταν το καλοσκέφτονταν, αποφάσιζαν να μην επιστρέψουν στο ξενοδοχείο το μεσημέρι. Όπως επιχειρηματολογεί η διευθύντρια, «αυτό μας προκαλούσε μεγάλες σκοτούρες. Κι έπειτα, με αυτόν τον τρόπο, δεν χάνουν τον ρυθμό τους!». Ωστόσο, με τις νέες οδηγίες μετά την επιδημία της Covid-19, δεν υπάρχει πλέον φούρνος μικροκυμάτων ούτε και ψυγείο στην αίθουσα ξεκούρασης όπου περνούσαν το διάλειμμά τους, ενώ μία θέση στις δύο είναι σημαδεμένη με πορτοκαλί ταινία για να παραμένει κενή.

Παρ’ όλο που η αίθουσα βρίσκεται στο υπόγειο, στο πάρκινγκ, αποτελούσε τον μοναδικό χώρο συντροφικότητας για τις εργαζόμενες. Για να μπουν εκεί, έπρεπε να πάρουν διακριτικά το κλειδί από τις ρεσεψιονίστ, τις οποίες φοβούνται και σέβονται επειδή έχουν «ευθύνες», όπως για παράδειγμα «να μιλάνε με τους πελάτες». Αντίθετα, όπως παρατηρεί η κυρία Τ., «εμείς είμαστε αόρατες».

Ωστόσο, η επιδημία επιδείνωσε τις συνθήκες εργασίας. Η Τ. φτάνει στη δουλειά κάθε πρωί με το στομάχι δεμένο κόμπο και διηγείται τις τελευταίες ειδήσεις που άκουσε το προηγούμενο βράδυ στην τηλεόραση σχετικά με την αρρώστια. «Είμαι 57 χρόνων, ανήκω στις ευάλωτες ομάδες. Με τη δουλειά που κάνω, βρίσκομαι στην πρώτη γραμμή.» Ο προϋπολογισμός που έχει καθορίσει η διεύθυνση του ομίλου για την καθαριότητα δεν επιτρέπει την τήρηση των κανόνων: δεν υπάρχει αρκετός χρόνος, αρκετές μάσκες, ποδιές, πλαστικοί σκούφοι, πανιά… Δεδομένου ότι οι «στολές Covid» δεν επαρκούν, η διευθύντρια τις κρατάει κλειδωμένες, έτσι ώστε οι καθαρίστριες να μπορούν να τις φορέσουν σε περίπτωση που καταφθάσει κάποιος από τους «μεγαλοδιευθυντές» του ομίλου: ποιος κοροϊδεύει ποιον σε αυτήν την ιστορία… Καθώς στα τέλη Ιουλίου η επιδημία σημείωσε ελαφρά αναζωπύρωση και η διευθύντρια έλαβε μια νέα έκθεση από τους ανωτέρους της, ζήτησε από τις καθαρίστριες: «Να εφαρμόζετε όσο ποτέ άλλοτε το πρωτόκολλο και να διπλασιάσετε τις προσπάθειες. Βρίσκεστε στην πρώτη γραμμή. Δεδομένης της πτώσης του τζίρου, δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να προκύψει πρόβλημα με μόλυνση μέσα στο ξενοδοχείο!» «Κανονίστε το κορίτσια!», κατέληξε με σοβαρό ύφος. Όμως ο αριθμός των λεπτών που αφιερώνουν οι καθαρίστριες σε κάθε δωμάτιο δεν αυξήθηκε.

Η μόνη καινοτομία που έφερε η επιδημία: η διεύθυνση του ομίλου αποφάσισε να εκμεταλλευτεί τα ρούχα που δεν μπορούσε να πουλήσει η Emmaüs6 λόγω των υγειονομικών περιορισμών και τα έκοψε, μετατρέποντάς τα σε πανιά για καθάρισμα, εξοικονομώντας δαπάνες στα υλικά. Έτσι, οι μπανιέρες τρίβονται με κολάν από πολυέστερ, τα τζάμια καθαρίζονται με φόρμες που φέρουν τον λογότυπο της Paris-Saint-Germain και οι τουαλέτες με δαντελένια νυχτικά…

  1. Τα τοπωνύμια και τα ονόματα έχουν αλλαχτεί, ώστε να μπορέσουμε να συλλέξουμε τις μαρτυρίες των καθαριστριών που ρωτήθηκαν κατά τη διάρκεια του ρεπορτάζ.
  2. (Σ.τ.Μ.): Η Hendaye είναι μια γαλλική παράκτια μικρή τουριστική πόλη, στα γαλλοϊσπανικά σύνορα.
  3. (Σ.τ.Μ.): Στη Γαλλία, ισχύει το εβδομαδιαίο ωράριο 35 ωρών (άρα, για τρεις εβδομάδες, 105 ώρες), επομένως οι υπόλοιπες ώρες θα έπρεπε να πληρωθούν ως υπερωρίες. Ενδεικτικά, ο κατώτατος καθαρός μισθός για 4 εβδομάδες (140 ώρες) εργασίας μηνιαίως είναι 1.219 ευρώ
  4. (Σ.τ.Μ.): Στην Ισπανία, όπως και σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, η πορνεία αποτελεί νόμιμο επάγγελμα και επιχειρηματική δραστηριότητα.
  5. (Σ.τ.Μ.): Ενιαίος εισπρακτικός φορέας των ασφαλιστικών οργανισμών
  6. (Σ.τ.Μ.): Η μεγαλύτερη γαλλική επιχείρηση της κοινωνικής οικονομίας. Ειδικεύεται στην συλλογή από ιδιώτες και στη μεταπώληση ρούχων, επίπλων και συσκευών, σε καταστήματα στα οποία επιχειρείται η επανένταξη στην εργασία των κοινωνικά αποκλεισμένων

Μπορεί να σας ενδιαφέρουν επίσης:

Πρόσφατα άρθρα

Γαλλία: Υγειονομικό διαβατήριο και περιορισμοί των ελευθεριών

Με αφορμή τις έκτακτες υγειονομικές συνθήκες και την ανάγκη καταπολέμησης της πανδημίας, στη Γαλλία πολλαπλασιάζονται οι νόμοι που ροκανίζουν τις ατομικές ελευθερίες –συνεχίζοντας μια εικοσαετή παράδοση νομοθετημάτων που επικαλούνται κατάσταση εκτάκτου ανάγκης για να επιβάλουν περιορισμούς δικαιωμάτων χωρίς ημερομηνία λήξης.

Το πανταχού παρόν βλέμμα της βιντεοεπιτήρησης

Η συζήτηση για τη βιντεοεπιτήρηση και τον περιορισμό των ατομικών ελευθεριών είχε ήδη ξεκινήσει πριν γυρίσει ο αιώνας, όταν άρχισαν να πολλαπλασιάζονται οι κάμερες στους δρόμους, τους σταθμούς, τα μεγάλα καταστήματα, τα εμπορικά κέντρα και τους χώρους στάθμευσης. Μέσω του Διαδικτύου, αυτές οι κάμερες και χιλιάδες άλλες, τοποθετημένες σε ιδιωτικούς χώρους, δημιουργούν την αγχωτική προοπτική να είναι ορατά και να επιτηρούνται τα πάντα. Σε αυτό το πρωτοφανές πλαίσιο κοινωνικού ελέγχου, τι γίνονται άραγε τα δικαιώματα και οι ελευθερίες του ατόμου; Επιστροφή στην απαρχή του προβληματισμού με ένα διορατικό άρθρο μας του 1998.

Αποστολή στη Γεωργία: Η εμμονή με τη Ρωσία

Οι πρόσφατες δημοτικές εκλογές της 2ης Οκτωβρίου 2021, διεξαχθείσες υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν κατεύνασαν την πολιτική κρίση στη χώρα, όπου οι δύο μεγάλες παρατάξεις αλληλοκατηγορούνται ότι παίζουν το παιχνίδι της Μόσχας. Ενώ το ρωσικό ζήτημα στοιχειώνει την πολιτική αρένα, η γεωργιανή κοινωνία διατηρεί μια σχέση αμφιθυμίας με τη βόρεια γείτονά της.

Η Γεωργία δοκιμάζει τις αντοχές του Πούτιν

Μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, οι σχέσεις ανάμεσα στην Ρωσία και την Γεωργία παρέμειναν τεταμένες εξαιτίας των περιοχών της Νότιας Οσσετίας και της Αμπχαζίας. Επιστροφή σήμερα, μέσα από το αρχείο μας, σε ένα από τα διπλωματικά επεισόδια μεταξύ τους, το φθινόπωρο του 2006.

Η αυτοκρατορία δεν καταθέτει τα όπλα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ποτέ δεν μένουν για πολύ ταπεινωμένες. Έναν μήνα μετά την ήττα τους στο Αφγανιστάν, η αυτοκρατορική τάξη αποκαταστάθηκε. Το μαρτυρά το ράπισμα που δέχτηκε το Παρίσι από την Ουάσιγκτον.

Ημερολόγιο

Δε Τρ Τε Πε Πα Σα Κυ
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Social