Share on facebook
Share on twitter
Share on skype
Share on whatsapp
Share on print
Share on email

Παράγοντας πολεοδομικής και αστικής προόδου

Άδειες αίθουσες μουσείων, βαγόνια του μετρό χωρίς στριμωξίδι στις ώρες αιχμής, ποδήλατα σε δρόμους που έχουν αδειάσει από τον υπερβολικό αριθμό αυτοκινήτων: η πανδημία του Covid-19 αποσυμφόρησε τον αστικό χώρο, προσφέροντας στους κατοίκους τη σπάνια –και διόλου δυσάρεστη– εμπειρία μιας μητρόπολης που δεν είναι κορεσμένη.

Στην πραγματικότητα, οι μεγάλες πόλεις, για τις οποίες σήμερα λέμε ότι απειλούνται από τη μαζική έξοδο των κατοίκων τους, έχουν περάσει σε φάση δημογραφικής παρακμής πριν από την υγειονομική κρίση. Ήδη από το 2011, ο Δήμος του Παρισιού χάνει περίπου 10.000 κατοίκους τον χρόνο, δηλαδή σχεδόν το 5% του πληθυσμού του σε μία δεκαετία. Η Νέα Υόρκη άρχισε να ακολουθεί παρόμοια πορεία από το 2016. Όσο για το Λονδίνο, η μετανάστευση αποτελεί τον μοναδικό λόγο για τον οποίο ο πληθυσμός του δεν έχει περάσει σε φάση στασιμότητας. Εάν ένα μέρος αυτής της μείωσης οφείλεται στην αύξηση των συγκροτημάτων γραφείων και στην εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων ακινήτων που περιόρισαν τη διαθεσιμότητα της κατοικίας, ένα άλλο μέρος οφείλεται απλούστατα στην εκούσια εγκατάλειψη των μεγαλουπόλεων από κατοίκους τους που αναζητούν έναν τρόπο ζωής με λιγότερο άγχος, θόρυβο και ρύπανση και με μεγαλύτερες κατοικίες. Βεβαίως, οι μητροπόλεις εξακολουθούν να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος του πλούτου και να προσελκύουν πολλούς φοιτητές, δραστήριους νέους και ξένους εργαζόμενους. Πολλοί όμως από αυτούς συρρέουν στις μητροπόλεις επειδή είναι υποχρεωμένοι, καθώς εκεί βρίσκονται οι θέσεις εργασίας και τα πανεπιστήμια.

Συχνά, οι πόλεις επωφελήθηκαν από τις πανδημίες για να προβούν σε βελτιώσεις με μόνιμο χαρακτήρα. Τον 13ο αιώνα, με αφορμή την πανούκλα, τα νοσοκομεία εγκατέλειψαν τα μοναστήρια και εγκαταστάθηκαν στην καρδιά των πόλεων, οι δημοτικές αρχές οργάνωσαν το κυνήγι των αδέσποτων ζώων και τον συστηματικό καθαρισμό των αγορών, προσέλαβαν γιατρούς κ.λπ.1. Τον 19ο αιώνα, στην Ευρώπη και στην Αμερική, η φυματίωση και οι πανδημίες της χολέρας αποτέλεσαν το εφαλτήριο για το υγιεινιστικό κίνημα και την επιθυμία να εγκαταλειφθεί το παλαιό μοντέλο της ανήλιαγης, υγρής, δύσοσμης και ανθυγιεινής πόλης με τους στενούς δρόμους και την υπερσυσσώρευση πληθυσμού[/efn_note]Maurice Agulhon (επιμ.) Histoire de la France urbaine, τόμος IV, La Ville de l’age industriel. Le cycle hausmannien, Seuil, Παρίσι, 1983. [/efn_note]. Οι μηχανικοί επινόησαν το αποχετευτικό σύστημα για να σταματήσει η εξάπλωση των ασθενειών που οφείλονταν στα ακάθαρτα ύδατα. Οι χωροτάκτες χάραξαν φαρδιές λεωφόρους, για αφήνουν τον αέρα και το φως να μπαίνει στην πόλη, και δημιούργησαν πάρκα και κήπους, επανεισάγοντας έτσι τη φύση μέσα στις πόλεις, ενώ οι ρυπογόνες δραστηριότητες απομακρύνθηκαν από τον οικιστικό ιστό.

Τι θα συμβεί άραγε στην περίοδο που θα ακολουθήσει την πανδημία; Η δήμαρχος του Παρισιού Αν Ινταλγκό επιθυμεί να συνεχίσει την ιστορία της πολεοδομικής προόδου, όσο κι αν έχει υποχρεωθεί να περιορίσει τις φιλοδοξίες της. Μόλις δρομολόγησε μια «συμμετοχική διαδικασία για τον αστικό σχεδιασμό», που οφείλει να οδηγήσει στην έκδοση ενός «μανιφέστου για μια νέα παρισινή αισθητική». Τον Ιανουάριο άνοιξε ένα «ψηφιακό κουτί προτάσεων» στο οποίο καθένας θα μπορεί να καταθέσει τη γνώμη του για τα κιόσκια και τις στάσεις λεωφορείων του μέλλοντος.

Διαβάστε επίσης:

Γαλλία: Η εκδίκηση της υπαίθρου

  1. Cécile Peltier, «Peste, cholera, tuberculose… les épidémies ont modelé nos villes», «Le Monde», 30 Μαρτίου 2020.

Μπορεί να σας ενδιαφέρουν επίσης:

Πρόσφατα άρθρα

Γαλλία: Υγειονομικό διαβατήριο και περιορισμοί των ελευθεριών

Με αφορμή τις έκτακτες υγειονομικές συνθήκες και την ανάγκη καταπολέμησης της πανδημίας, στη Γαλλία πολλαπλασιάζονται οι νόμοι που ροκανίζουν τις ατομικές ελευθερίες –συνεχίζοντας μια εικοσαετή παράδοση νομοθετημάτων που επικαλούνται κατάσταση εκτάκτου ανάγκης για να επιβάλουν περιορισμούς δικαιωμάτων χωρίς ημερομηνία λήξης.

Το πανταχού παρόν βλέμμα της βιντεοεπιτήρησης

Η συζήτηση για τη βιντεοεπιτήρηση και τον περιορισμό των ατομικών ελευθεριών είχε ήδη ξεκινήσει πριν γυρίσει ο αιώνας, όταν άρχισαν να πολλαπλασιάζονται οι κάμερες στους δρόμους, τους σταθμούς, τα μεγάλα καταστήματα, τα εμπορικά κέντρα και τους χώρους στάθμευσης. Μέσω του Διαδικτύου, αυτές οι κάμερες και χιλιάδες άλλες, τοποθετημένες σε ιδιωτικούς χώρους, δημιουργούν την αγχωτική προοπτική να είναι ορατά και να επιτηρούνται τα πάντα. Σε αυτό το πρωτοφανές πλαίσιο κοινωνικού ελέγχου, τι γίνονται άραγε τα δικαιώματα και οι ελευθερίες του ατόμου; Επιστροφή στην απαρχή του προβληματισμού με ένα διορατικό άρθρο μας του 1998.

Αποστολή στη Γεωργία: Η εμμονή με τη Ρωσία

Οι πρόσφατες δημοτικές εκλογές της 2ης Οκτωβρίου 2021, διεξαχθείσες υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν κατεύνασαν την πολιτική κρίση στη χώρα, όπου οι δύο μεγάλες παρατάξεις αλληλοκατηγορούνται ότι παίζουν το παιχνίδι της Μόσχας. Ενώ το ρωσικό ζήτημα στοιχειώνει την πολιτική αρένα, η γεωργιανή κοινωνία διατηρεί μια σχέση αμφιθυμίας με τη βόρεια γείτονά της.

Η Γεωργία δοκιμάζει τις αντοχές του Πούτιν

Μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, οι σχέσεις ανάμεσα στην Ρωσία και την Γεωργία παρέμειναν τεταμένες εξαιτίας των περιοχών της Νότιας Οσσετίας και της Αμπχαζίας. Επιστροφή σήμερα, μέσα από το αρχείο μας, σε ένα από τα διπλωματικά επεισόδια μεταξύ τους, το φθινόπωρο του 2006.

Η αυτοκρατορία δεν καταθέτει τα όπλα

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ποτέ δεν μένουν για πολύ ταπεινωμένες. Έναν μήνα μετά την ήττα τους στο Αφγανιστάν, η αυτοκρατορική τάξη αποκαταστάθηκε. Το μαρτυρά το ράπισμα που δέχτηκε το Παρίσι από την Ουάσιγκτον.

Ημερολόγιο

Δε Τρ Τε Πε Πα Σα Κυ
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Social