Share on facebook
Share on twitter
Share on skype
Share on whatsapp
Share on print
Share on email

Ζήτω το «συστημικό ρίσκο»!

Τρεις ημέρες πριν από την είσοδο του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Ζιπίνγκ πήγαινε στο Νταβός. Από εκεί, προειδοποιούσε τις Ηνωμένες Πολιτείες, παίρνοντας θέση εναντίον του προστατευτισμού. Σήμερα, εκείνο που ανησυχεί τους Κινέζους ηγέτες είναι η πολιτική της οικονομικής ανάκαμψης του Τζο Μπάιντεν. Σε αυτήν βλέπουν ένα «συστημικό ρίσκο» για τη σημερινή οικονομική τάξη πραγμάτων.

Σε κάθε περίπτωση, οι ΗΠΑ μόλις ψήφισαν έναν από τους πιο κοινωνικούς νόμους στην ιστορία τους. Ο νόμος αυτός απομακρύνεται από τις οικονομικές στρατηγικές που εφαρμόστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες, ευνοώντας τα κέρδη του κεφαλαίου –των κάθε είδους «νεοφυών» επιχειρήσεων και των εισοδηματιών μαζί– και αυξάνοντας την εγκατάλειψη των λαϊκών στρωμάτων. Έρχεται σε ρήξη με τις δημόσιες πολιτικές που έτρεμαν την αύξηση του πληθωρισμού και την εκτίναξη του χρέους. Δεν προσπαθεί πια να κατευνάσει τους νεοφιλελεύθερους και τους οικονομικούς υποστηρικτές τους με μειώσεις φόρων, χάρη στις οποίες παράγεται ένα πλεόνασμα που συχνά καταλήγει στο Χρηματιστήριο, διογκώνοντας τη χρηματοπιστωτική φούσκα.

Με το σχέδιο έκτακτης ανάγκης, ύψους 1,9 τρισ. δολαρίων (σχεδόν το 10% της ετήσιας παραγωγής πλούτου των ΗΠΑ), το οποίο θα ακολουθήσει ένα πρόγραμμα επενδύσεων στις υποδομές, στην καθαρή ενέργεια και στην εκπαίδευση (3 δισ. δολάρια σε 10 χρόνια), ο πρώην αντιπρόεδρος του Μπαράκ Ομπάμα μοιάζει επιτέλους να έχει πάρει το μάθημά του από όλη αυτή την ιστορία. Και από την αποτυχία του πρώην «αφεντικού» του που, ιδιαίτερα προσεκτικός, ιδιαίτερα κεντρώος, δεν θέλησε να επωφεληθεί από την οικονομική κρίση του 2007-2008 για να προωθήσει ένα καινούργιο New Deal. «Με την παγκόσμια οικονομία σε ελεύθερη πτώση, η κύρια μέριμνά μου δεν ήταν να ανασκευάσω την οικονομική τάξη πραγμάτων, αλλά να αποφύγω μια μεγαλύτερη καταστροφή»1, δικαιολογούνταν ο Μπαράκ Ομπάμα. Έχοντας εμμονή με το χρέος, η Ευρώπη την ίδια στιγμή επέβαλε στον εαυτό της μία δεκαετία δημοσιονομικής κάθαρσης, που συνεπαγόταν και το κλείσιμο νοσοκομειακών κλινών…

Ένα από τα πιο υποσχόμενα στοιχεία του σχεδίου Μπάιντεν είναι η καθολικότητά του. Περισσότερα από εκατό εκατομμύρια Αμερικανοί με ετήσιο εισόδημα μικρότερο των 75.000 δολαρίων έχουν ήδη λάβει μια επιταγή 1.400 δολαρίων από το δημόσιο ταμείο. Και είναι αξιοσημείωτο διότι, εδώ και 25 χρόνια, τα περισσότερα από τα δυτικά κράτη προσαρμόζουν την κοινωνική πολιτική τους σε όρια δαπανών που ολοένα χαμηλώνουν, με μηχανισμούς διαρκούς επιτήρησης, με τιμωρητικές και ταπεινωτικές «πολιτικές ενεργοποίησης» της απασχόλησης2. Αποτέλεσμα: εκείνοι που δεν λαμβάνουν πια τίποτα, παρ’ όλο που έχουν ανάγκες, παροτρύνονται να μισούν την κοινωνική πολιτική, που την πληρώνουν μεν αλλά βοηθάει κάποιους άλλους. Κατόπιν, ντοπαρισμένοι από τα μέσα ενημέρωσης, καταλήγουν να θεωρούν ότι δίνουν τα χρήματά τους σε απατεώνες και παράσιτα.

Η κρίση της Covid-19 διέκοψε αυτού του είδους τις κακολογίες. Κανείς δεν μπορεί να χρεώσει ούτε λάθος ούτε κακοδιαχείριση στους εργαζόμενους και στους ελεύθερους επαγγελματίες που η δραστηριότητά τους σταμάτησε απότομα. Σε κάποιες χώρες, το 60% εκείνων που έλαβαν κάποια έκτακτη ενίσχυση λόγω της πανδημίας δεν είχαν λάβει κανενός είδους επίδομα στο παρελθόν3. Το κράτος τούς βοήθησε χωρίς καθυστερήσεις, «ό,τι κι αν κοστίσει» και χωρίς να κάνει διακρίσεις. Για την ώρα, λίγοι είναι εκείνοι που γκρινιάζουν –εκτός από τον οικονομικό Τύπο και τη… Λαϊκή Κίνα.

  1. Barack Obama, A Promised Land, Crown, Νέα Υόρκη, 2020 (ελληνική μετάφραση: Γη της Επαγγελίας, εκδ. Athens Bookstore Publications, 2020).
  2. Βλ. Anne Daguerre, «Emplois forcés pour les bénéficiaires de l’aide sociale», «Le Monde diplomatique», Ιούνιος 2005.
  3. Σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων Boston Consulting Group (BCG), όπως αναφέρεται στο «The Economist», Λονδίνο, 6 Μαρτίου 2021.

Μπορεί να σας ενδιαφέρουν επίσης:

Πρόσφατα άρθρα

Μια Κινέζα κωμικός θίγει τον ανδρικό εγωισμό

Η Κίνα, η χώρα με τους περισσότερους άντρες στον κόσμο (114 γεννήσεις αγοριών για κάθε 100 κορίτσια), δεν δίνει καμία σημασία στις φεμινιστικές διεκδικήσεις. Στα διακόσια μέλη της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας, το ποσοστό των γυναικών είναι μικρότερο του 5%. Ο κοινωνικός εξοστρακισμός είναι ακόμη πιο έντονος στο σύμπαν της stand-up κωμωδίας, όπως μαρτυρά η περίπτωση της κωμικού Γιανγκ Λι.

100 χρόνια ΚΚ Κίνας: Τι έχει απομείνει από τον κομμουνισμό;

Κατάπτυστοι κάποτε, οι καπιταλιστές γίνονται δεκτοί με ανοικτές αγκάλες στους κόλπους του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας. Υπό την προϋπόθεση ότι θα σέβονται συγκεκριμένους όρους και ότι θα δηλώσουν υποταγή σε μια οργάνωση η οποία, πλέον, αριθμεί περισσότερα στελέχη επιχειρήσεων παρά εργάτες.

Διπλή παγίδα για το Αφγανιστάν

Βρισκόμαστε στο 1999. Οι επιθέσεις στους δίδυμους πύργους και ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας είναι ακόμα μακριά. Όμως οι ΗΠΑ μετά τις επιθέσεις της Αλ Κάιντα σε δύο πρεσβείες τους στην Αφρική έχουν ήδη στρέψει τα μάτια -και τους πυραύλους τους- προς το Αφγανιστάν.

Αφγανιστάν: Κι όμως, η ήττα ήταν προδιαγεγραμμένη

Οι παράλληλες εικόνες πολιτών να αγκιστρώνονται στα αμερικανικά αεροπλάνα για να εγκαταλείψουν την Καμπούλ και των Ταλιμπάν να εγκαθίστανται στο προεδρικό γραφείο θα μείνουν ως σύμβολα ενός πολέμου που ήταν αδύνατον να κερδηθεί. Το ανθρωπιστικό, οικονομικό και δημοκρατικό αποτέλεσμα δεν χωρά συζήτηση.

Ο δρόμος για την Καμπούλ

Το φιάσκο των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν θα πρέπει να οδηγήσει τη Δύση σε επανεκτίμηση των πρακτικών της. Κάτι τέτοιο όμως δεν μοιάζει ορατό στο άμεσο μέλλον.

Ημερολόγιο

Δε Τρ Τε Πε Πα Σα Κυ
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  

Social